روغن هیدرولیک مانند سایر روانکارها از ترکیب روغن پایه و مجموعهای از مواد افزودنی ویژه تولید میشود. نوع روغن پایه و فرمولاسیون افزودنیها تعیینکننده عملکرد و کاربرد روغن هیدرولیک در سیستمهای مختلف صنعتی است و باعث میشود این روغن متناسب با شرایط کاری گوناگون مورد استفاده قرار گیرد.
روغن هیدرولیک | پرمصرفترین روانکار صنعتی
روغن هیدرولیک را میتوان یکی از پرکاربردترین روانکارهای صنعتی دانست. به دلیل تنوع بالای سیستمهای هیدرولیکی و شرایط کاری متفاوت، این روغنها در گریدها و سطوح کیفی متنوعی تولید میشوند. در یک سیستم هیدرولیک، روغن نقش واسط انتقال انرژی را بر عهده دارد و هرگونه افت کیفیت یا آلودگی روغن میتواند باعث کاهش راندمان، اختلال در عملکرد یا حتی توقف کامل سیستم شود.
طبقهبندی روغنهای هیدرولیک
بر اساس استاندارد ISO 6743، روغنهای هیدرولیک به گروههای زیر تقسیم میشوند:
HH: روغن پایه معدنی بدون افزودنی که نسل اولیه روغنهای هیدرولیک محسوب میشود.
HL: روغنهای حاوی افزودنی ضدزنگ و ضد اکسیداسیون که به عنوان روغنهای گردشی نیز شناخته میشوند.
HM: روغنهای دارای افزودنی ضدسایش که امروزه رایجترین نوع روغن هیدرولیک در صنعت هستند.
HV: روغنهای HM با شاخص گرانروی بالاتر، مناسب برای کار در محدوده دمایی وسیع.
HG: روغنهای مخصوص ماشینابزار که به دلیل خاصیت چسبندگی، در سیستمهای کشویی رفت و برگشتی از محل تماس خارج نمیشوند.
علاوه بر این استاندارد، طبقهبندیهای دیگری نیز برای روغنهای هیدرولیک وجود دارد که از مهمترین آنها میتوان به
DIN 51524، CETOP RP 91 H، AFNOR NFE و Cincinnati Milacron اشاره کرد.
وظایف اصلی روغن هیدرولیک
یک روغن هیدرولیک مناسب باید وظایفی مانند انتقال نیرو، روانکاری قطعات، کاهش اصطکاک و سایش، محافظت در برابر زنگزدگی و همچنین سازگاری با اجزای مختلف سیستم را بهطور همزمان انجام دهد.
روغنهای هیدرولیک مقاوم در برابر آتش
گروه دیگری از سیالات هیدرولیکی، روغنهای ضد آتش هستند. این سیالات به گونهای طراحی شدهاند که در مجاورت شعله، دیرتر مشتعل شوند و گسترش آتش را محدود کنند. به همین دلیل در محیطهایی با ریسک بالای آتشسوزی مانند اطراف کورههای ذوب فلزات کاربرد دارند.
این سیالات به چهار گروه اصلی تقسیم میشوند:
HFA: امولسیون روغن در آب
HFB: امولسیون آب در روغن
HFC: سیالات آب–گلیکول
HFD: سیالات کاملاً سنتتیک
نکات مهم در نگهداری روغن هیدرولیک
روغنهای هیدرولیک، مشابه روغنهای توربین، حساسیت بالایی نسبت به آلودگیها دارند. ورود ذرات، آب یا آلودگیهای شیمیایی میتواند خواص فیزیکی و شیمیایی روغن را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، انتخاب صحیح روغن با مشاوره متخصصین روانکاری و رعایت اصول مصرف، تعویض، فیلتراسیون و پایش وضعیت روغن (CM) نقش مهمی در افزایش عمر روغن، سلامت تجهیزات و در نهایت کاهش هزینههای نگهداری و روانکاری دارد.
